प्रेरणा

शिवलिङ्गमा पानी, दूध, दही र शीतलता दिने चिज चढाउनुको अर्थ

काठमाडौँ । आज महाशिवरात्रीमा शिवजीलाई जलाभिषेक गर्नुको विशेष महत्व छ । जलाभिषेक अर्थात शिवजीलाई जलले स्नान गर्नु । शिवजीको अर्को नाम रुद्र पनि हो, यसकारण जलाभिषेकलाई रुद्रभिषेक पनि भनिन्छ । तामाको लोटाबाट शिवलिङ्गमा जलको धारा अर्पित गरिन्छ । शिवलिङ्गमा जल किन चढाउँछन् ? यसको सम्बन्ध समुन्द्र मन्थनसँग सम्बन्धित छ ।

शिवजीलाई यस्ता चिज अर्पित गर्दा शितलता प्राप्त हुने विश्वास छ । जल, दूध, दही, घीउ, चिनी । शितलताको लागि शिवजीले चन्द्रदेवलाई आफ्नो मस्तिष्कमा धारण गर्दछन् ।

कथानुसार जब देवाता र दानवले मिलेर समुन्द्र मन्थन गरेका थिए जुनबेला कयौँ रत्न पाइएका थिए । रत्नभन्दा पहिले भयंकर विष निस्किएको थियो । त्यहि विषको कारण पूरै सृष्टिका सबै जीवको प्राण संकटमा परेको थियो । तब शिवजीले त्यो विष पिए र गलाभन्दा तल जान दिएनन् । यसकारण शिवजीको गला निलो भयो जसलाई निलकण्ठ भन्न थालियो ।

विष पिएपछि शिवजीको शरीरमा पोल्न थाल्यो, गर्मी बढ्न थाल्यो । त्यहि तापक्रमबाट मुक्तिको लागि शिवजीलाई जल चढाउने परम्परा सुरु भयो । भोलेनाथलाई चिसो चिज दिएर विशेष रुपले पूजा गरिन्छ ताकि उनको गर्मी शान्त हुन सकोस् ।

शिवलिङ्गमा तामा, चाँदी वा सुनको लोटाबाट जल चढाउनु पर्छ । स्टील वा अन्य लोटाबाट जल नचढाउनुहोस् । जल चढाएको समय शिवजीको मन्त्र जप गर्नुहोस् । साथै अभिषेक गरेपछि शिवलिङ्गमा बेलपत्र, धतुरो, आंकडानुसारको फूल, भोग आदि चिज अर्पित गर्नुहोस् । धूप वा दियो बालेर आरती गर्नुहोस् । भगवानको मन्त्र जप गर्नुहोस् ।

गाउँ सहर संवाददाता