जाडो मौसममा सबैका लागि आवश्यक सुरक्षा टिप्स

जीवनशैली

जाडो मौसममा सबैका लागि आवश्यक सुरक्षा टिप्स

९ मङ्सिर मंगलबार, २०८२ | ०८:३८:०० मा प्रकाशित

जाडो मौसम सुरु भएलगत्तै तापक्रम क्रमशः घट्दै जान्छ, चिसो हावा तिब्र बग्न थाल्छ, र दैनन्दिन जीवनमा असहजता बढ्दै जान्छ। जाडोले स्वास्थ्यमा पार्ने असर गम्भीर हुन्छ, विशेषतः बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला तथा दीर्घ रोगीहरू बढी संवेदनशील हुन्छन्। तर सही सावधानी अपनाइयो भने जाडो मौसमलाई सहजै सामना गर्न सकिन्छ। यस लेखमा जाडो मौसममा सबै उमेर समूहका लागि आवश्यक सुरक्षा उपायहरू सविस्तार रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

१. न्यानो कपडाको सही प्रयोग

जाडोबाट बच्ने सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय भनेको शरीरलाई पर्याप्त न्यानो राख्नु हो।

एकैपटक बाक्लो लुगा लगाउनेभन्दा तह–तह (layering) मा कपडा लगाउनु उत्तम मानिन्छ।
टाउको, कान, घाँटी र खुट्टामा छिटो चिसो लाग्ने भएकाले टोपी, मफ्लर, पन्जा र तातो मोजा अनिवार्य रूपमा लगाउनुपर्छ।
बालबालिकालाई खेल्दा–हिँड्दा चिसो लाग्न नदिने गरी समय–समयमा कपडा जाँचिरहनुपर्छ।

२. तातो र पौष्टिक खानपान

जाडोमा शरीरलाई तातो राख्न र प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन उचित खानपान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।

झोलयुक्त तरकारी, दाल, तातो सूप, ढिँडो, खिचडी, गुँदपाक, कागती–मह–अदुवा मिसिएको पानी आदि निकै उपयोगी हुन्छन्।
अत्यधिक चिसो पेयपदार्थ, प्रशोधित खाना वा फास्ट–फुडबाट टाढा बस्नु राम्रो।
वृद्धवृद्धा तथा कमजोर स्वास्थ्य भएका मानिसले समयमै तातो खाना वा पेय पदार्थ सेवन गर्नुपर्छ।

३. घरभित्र तातोपन कायम राख्ने उपाय

जाडो मौसममा घरभित्रको तापक्रम पनि निकै घट्ने गर्छ।

बिहान घाम लाग्दा झ्याल–ढोका खुला राखेर घरभित्र घाम पस्ने व्यवस्था गर्नुपर्छ।
साँझ र रातमा कम्बल, तन्ना, मोटा ओछ्यान प्रयोग गर्नु राम्रो।
हिटर वा आगो ताप्दा हावा–प्रवाहको प्रबन्ध अवश्य गर्नुपर्छ, किनभने बन्द कोठामा धुवाँ वा ग्यास जमेर स्वासप्रश्वासमा समस्या आउन सक्छ।

४. शरीरलाई चलायमान राख्न व्यायाम

चिसो लाग्ने डरले धेरै मानिस जाडोमा कम सक्रिय हुन्छन्, तर यसैमा स्वास्थ्य जोखिम हुन्छ।

बिहान वा अपराह्न हल्का व्यायाम, योग, दौडधूप वा छोटो हिँडाइ शरीरलाई तातो राख्न मद्दत गर्छ।
रक्तसञ्चार राम्रो हुने भएकाले जोर्नी दुखाइ र थकान कम हुन्छ।
व्यायाम गर्दा अत्यधिक चिसो हावा नलाग्ने सुरक्षित समय र स्थान छान्नु उत्तम हुन्छ।

५. पानी पिउने बानी नबिर्सौँ

जाडोमा धेरै मानिसले पानी कम पिउने गर्छन्, तर शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्नु आवश्यक हुन्छ।

मनतातो पानी सानो–सानो मात्रामा दिनभर पिउनुपर्छ।
छाला सुख्खा हुने समस्या रोक्न पनि पानी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

६. संवेदनशील समूहका लागि विशेष सावधानी

बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला तथा रोगीहरूलाई जाडोले छिटो असर गर्छ।

उनीहरूको कपडा, बिछ्यौना र बस्ने स्थान तातो छ कि छैन, हेरिरहनुपर्छ।
साना बच्चालाई नुहाउँदा मनतातो पानी प्रयोग गर्नुपर्छ।
ज्वरो, रुघाखोकी, छाती भारी हुने, सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता लक्षण देखिए तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीको सलाह लिनुपर्छ।

७. चिसोबाट बच्ने बानी र सावधानी