स्वास्थ्य

बच्चामा संक्रमण भए के गर्ने ? बुझ्नुहाेस् विज्ञका कुरा

[लहरलाई नजरअन्दाज नगराैँ]

काठमाडाैँ । यदि तपाईंको छातीमा समस्या भए, शरीर नीलो र चिसो भएको छ भने, यदि तपाईंमा हल्का, मध्यम र गम्भीर लक्षणहरू छन् भने तुरुन्त डाक्टरलाई भेट्नुहोस्, सल्लाह लिनुहाेस के गर्ने ?

अहिले सबैमा यो डर छ कि कोरोनाको तेस्रो लहरले बच्चाहरूलाई धेरै असर पुर्याउन सक्छ भनेर । यस्तो अवस्थामा, स्वास्थ्य मन्त्रालयले विभिन्न सूचना तथा सन्देशहरू जारी गरेर कुनै हालतमा संक्रमणबाट जाेखिन विभिन्न उपायहरू सुझाएका छन् जुन निरन्तर छ । कोरोनाको हल्का, मध्यम र गम्भीर लक्षणहरू कसरी थाहा पाउने र बिरामीहरूको हेरचाह कसरी गर्ने याे विषयमा सबैले जान्नु र सचेत हुन अपरिहार्य छ । किनकी सबैकाे केन्द्र बालबालिका हुन् ।

हाम्राेजस्ताे विकासाेन्मुख संरचनाका मुलुकहरूमा त झनै चिकित्सकीय उपकरण र मानव संसाधनकाे अभाव छ । हामीले झनै विशेष सावधानी अपनाउनु जरूरी छ । यसकारण हेलचेक्राइँ गर्दै नगराैँ । मापदण्डकाे पालनामा कुनै कमी नगराैँ । किनकी एकजना सचेत भए लाखाैँ सचेत बनाउन र हुन सकिन्छ ।

यसै परिवेशमा चिकित्सक डा. यन्जन गैह्रे यसरी सुझाउँछन्ः

हल्का लक्षण भएका बच्चाहरूको लागिः

  • ज्वरोका लागि: प्यारासिटामोल १०-१५ मिग्रि/किलोग्राम / खुराक हरेक ४--६ घण्टामा दिन सकिन्छ ।
  • कफकाे लागि: न्यानो पानीको साथ कुलकुल गर्न सकिन्छ ।
  • खाना: शरीरमा पानीको अभाव र पोषण पूरा गर्न पर्याप्त मात्रामा तरल पदार्थ दिनुहोस् ।
  • एन्टिबायोटिक: कुनै पनि नलिने ।
  • यी औषधिहरू नदिनुहोस्: तोसिलिजुमाब, इन्टरफेरोन बी १ ए, प्लाज्मा वा डेक्सामेथेसोन सहित हाइड्रोजाइक्लोरोक्वाइन, फेभिपिरवीर, इभेरमेक्टिन, लोपीनाभिर/रिटोनाभिर, रेम्डेसिभीर, इमिफेनोभिर, इम्युनोमोडुलेटरहरू ।
  • विचार गर्नुहोस्: दिनमा २- ३ पटक नाडी जाँच्नुहोस्, छातीको समस्या, शरीरमा निलोपन, कम अक्सिजन प्रवाह, चिसाे महशुष गर्नुभएकाे छ कि ? चिकित्सकलाई भन्नुहोस् ।

मध्यम लक्षण भएका बच्चाहरूको लागिः

  • यदि तपाईं पहिले कुनै रोगबाट पीडित हुनुहुन्न भने कुनै प्रयोगशाला परीक्षण आवश्यक पर्दैन । कोभिड स्वास्थ्य केन्द्र वा स्वास्थ्य सुविधा केन्द्रमा भर्ना हुन सकिन्छ । शरीरमा लिक्विड र इलेक्ट्रोलाइटकाे कमी हुन नदिनुहोस् ।
  • प्यारासिटामोल १०-१५ मिलीग्राम/किलोग्राम/खुराक ज्वरोको लागि । प्रत्येक ४-६ घण्टामा दिन सकिन्छ । अमोक्सिसिलिन दिइन्छ यदि ब्याक्टेरियाको संक्रमण भएमा वा यदि यो शंका गरियो भने दिन सकिन्छ ।
  • अक्सिजन प्रतिशत भन्दा कम देखा पर्‍यो भने अक्सिजन संतृप्ति आवश्यक हुन सक्छ ।

गम्भीर लक्षण भएका बच्चाहरूको लागिः

  • अक्सिजन ९० प्रतिशत भन्दा कम अक्सिजन स्तरका बच्चाहरूलाई गम्भीर कोभिड बिरामीहरूको रूपमा पहिचान गरिन्छ ।
  • यसले गम्भीर निमोनिया निम्त्याउन सक्छ । तीव्र श्वासप्रश्वासमा पीडा, सेप्टिक शक, बहुअंगले काम नगर्नु वा साइनोसिसको साथ निमोनिया ।
  • यी बच्चाहरूको छातीमा समस्या हुन्छ र सुत्न गाह्रो हुन सक्छ ।
  • त्यस्ता बच्चाहरूलाई कोभिड अस्पताल, वा स्वास्थ्य सुविधा केन्द्रमा भर्ना गर्नु पर्छ ।
  • थ्रोम्बोसिस, हेमोफागोसिटिस, हाइम्फोहिसटिओसिटिसलाइ एचडीयू/आईसीयू आवश्यक पर्दछ ।
  • चेकजाँच: पूर्ण रगत गणना, मिर्गौला र कलेजोकाे परीक्षण, छातीको एक्स-रे ।
  • उपचार: इन्ट्राभेनस फ्लुइड थेरापी Corticosteroids: Dexamethasone 0.15mg खुराक दिनमा दुई पटक ।
  • एन्टी-भाइरल एजेन्टहरू: लक्षणको तीन दिन भित्र Remadecivir दिइनु पर्छ ।

कुन उमेरमा पल्स रेट कति हुनुपर्दछ?

  • २ महिना मुनिका बच्चाहरूका लागि पल्स रेट: ६० मिनेट
  • २-१२ वर्षका बच्चाहरूका लागि नाडी दर महिना: ५० मिनेट
  • १--५ वर्ष उमेरका लागि नाडी दर: ४० मिनेट
  • ५ वर्ष भन्दा बढीका बच्चाहरुका लागि पल्स रेट: ३० मिनेट
  • यी सबै उमेर समूहहरूमा अक्सिजन संतृप्ति स्तर ९० भन्दा माथिको हुनुपर्छ ।

गाउँ सहर संवाददाता